Διαδίκτυο και κίνδυνοι – Εκφοβισμός

Η παρενόχληση, ο εκφοβισμός και η βία ανέκαθεν αποτελούσαν δυσάρεστα κοινωνικά φαινόμενα, τα οποία παρατηρούνται κυρίως σε μικρές, αλλά και σε μεγαλύτερες ηλικίες. Το σχολείο άλλωστε αποτελεί – περισσότερο από οτιδήποτε άλλο – μια πιστή μικρογραφία της κοινωνίας. Ο εκφοβισμός (bullying), είναι η επαναλαμβανόμενη επιθετική συμπεριφορά που εκφράζεται σωματικά, λεκτικά, ή συναισθηματικά, με σκοπό την επιβολή του ισχυρότερου στον πιο αδύναμο (το άτομο που δυσκολεύεται να υπερασπιστεί τον εαυτό του) και τελικώς την ταπείνωση του δεύτερου.

Ο λόγος βέβαια που θα συμπεριλάβουμε αυτή την μορφή βίας στα άρθρα μας, δεν είναι άλλος, από την μεταπήδηση και αυτού του φαινομένου στον κόσμο της τεχνολογίας. Φυσικά αναφερόμαστε στον διαδικτυακό εκφοβισμό, ή αλλιώς cyber bullying. Σε αυτήν την περίπτωση, η παρενόχληση, η απειλή και η ταπείνωση επιτυγχάνονται μέσω του διαδικτύου (σε ηλεκτρονικό υπολογιστή, κινητά τηλέφωνα κ.α.) και αποδέκτες είναι συνήθως παιδιά, έφηβοι, ακόμα και προέφηβοι.

Οι νέοι είναι εκείνοι που εκτίθενται περισσότερο στον διαδικτυακό εκφοβισμό, μιας και αφενός χρησιμοποιούν περισσότερο το διαδίκτυο και άρα γίνονται πιο εύκολα στόχος και αφετέρου βιώνουν όλα τους τα συναισθήματα πολύ πιο έντονα, όπως είναι η θλίψη, η απογοήτευση, ο θυμός, η ανάγκη για εκδίκηση. Πόσο μάλλον όταν ένα άτομο παρουσιάζει μια κοινωνική δυσλειτουργικότητα, που όσο επίπονη κι αν είναι για εκείνο, για κάποιους άλλους μπορεί να αποτελέσει μορφή διασκέδασης και ψυχαγωγίας, ως εισιτήριο για την συμμετοχή σε μια δημοφιλή “κλίκα” του σχολείου, ή ως μέσο επιβολής ελέγχου. Αν το να σε χλευάσει κάποιος μπροστά σου είναι σχετικά εύκολο – ειδικά στις νεαρές ηλικίες – σκεφτείτε τότε πόσο αδίστακτα μπορεί να συμβεί αυτό πίσω από μια οθόνη, αλλά και πόσο μπορεί να ευνοήσει η ταχύτητα της πληροφορίας στο διαδίκτυο, την εξάπλωση μιας συκοφαντίας.

Συχνότερα θύματα του cyber bullying αποτελούν φιλήσυχοι, ευαίσθητοι και ανασφαλείς νέοι, που άθελά τους αναλαμβάνουν το ρόλο του να καλύψουν την ανάγκη να νιώσουν δύναμη και εξουσία οι εκφοβιστές τους. Τα άτομα αυτά αδυνατούν να αμυνθούν, είναι ντροπαλά και συνήθως έχουν λίγους ή καθόλου φίλους να τα υπερασπιστούν. Σε άλλες περιπτώσεις, έχουμε να κάνουμε και με σωματικές αναπηρίες, ή φυλετικές και άλλες ρατσιστικές διακρίσεις.

Η μορφή του διαδικτυακού εκφοβισμού, συνήθως είναι ένα κακόβουλο ή προσβλητικό μήνυμα, μια ιδιωτική φωτογραφία, ή ένα μαγνητοσκοπημένο βίντεο. Αυτά μπορεί να αποσταλούν απ’ ευθείας στο θύμα, ή ακόμα και να κοινοποιηθούν δημοσίως, μέσω μιας πληθώρας εφαρμογών επικοινωνίας, όπως είναι οι ιστότοποι κοινωνικής δικτύωσης, το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο (e-mail), τα ηλεκτρονικά δωμάτια συζητήσεων (chat rooms), οι ηλεκτρονικές σελίδες διαμοιρασμού φωτογραφικού υλικού και βίντεο ή και ακόμα και οι σελίδες που έχουν δημιουργηθεί με αυτό τον σκοπό, να βλάψουν άτομα. Οι συνέπειες για τη ζωή του θύματος είναι ποικίλες, με συχνότερες την παραβίαση της υπόληψης του θύματος και άρα την πτώση της αυτοεκτίμησής του, τις κακές επιδόσεις στα μαθήματα ή την εργασία, την κοινωνική απομόνωση και περιθωριοποίηση του, τον φόβο, την κατάθλιψη και την αίσθηση ανασφάλειας.

Γίνεται, λοιπόν, αντιληπτό πως πρέπει όλοι μας να φροντίζουμε να είμαστε ενημερωμένοι και να γνωρίζουμε καλά αυτό το σύγχρονο πρόβλημα, έτσι ώστε και να μπορούμε να το αντιμετωπίσουμε αύριο, είτε αυτό συμβαίνει σε εμάς, είτε στους φίλους ή τα παιδιά μας, είτε υπάρξουμε θύματα, είτε καταλάβουμε ότι γινόμαστε θύτες. Όταν αντιληφθούμε όμως πως το φαινόμενο έχει χτυπήσει και τη δική μας πόρτα, υπάρχουν διάφοροι τρόποι αντιμετώπισης του. Αυτοί μπορεί να είναι η πλήρης αγνόηση του, ο αποκλεισμός του αποστολέα του προσβλητικού υλικού, η προειδοποίηση του αποστολέα για τη λήψη νομικών μέτρων – ή και πραγματική λήψη τους και φυσικά η αναφορά των περιστατικών στη δίωξη ηλεκτρονικού εγκλήματος  (γραμμή επικοινωνίας: 11188).

Εάν είστε ανήλικος, εμπιστευτείτε αμέσως στους γονείς σας ή σε κάποιον έμπιστο ενήλικα (π.χ. συγγενικό πρόσωπο, δάσκαλος, καθηγητής) τον εκφοβισμό που έχετε δεχθεί, μην προωθείτε ποτέ εκφοβιστικά μηνύματα, όποιο κι αν είναι το περιεχόμενό τους και μπλοκάρετε την πρόσβαση στα ιστολόγιά σας σε άτομα που σας παρενοχλούν φυσικά ή ηλεκτρονικά.

Σε κάθε περίπτωση, οφείλουμε πάντα να κατέχουμε την κατάλληλη ενημέρωση ώστε να αντιμετωπίζουμε τόσο τους δράστες, όσο και τα θύματα. Δεν πρέπει να παραμένουμε παθητικοί δέκτες ή απαθείς παρατηρητές, γιατί έτσι συμβάλλουμε στην συνέχιση του φαινομένου. Εάν ωστόσο είστε γονείς, αφενός έχετε έναν σημαντικό παραπάνω λόγο να είστε ενημερωμένοι για να μεταλαμπαδεύσετε την πληροφορία, αφετέρου οφείλετε να δίνετε οι ίδιοι το σωστό παράδειγμα στα παιδιά σας και να διαφυλάττετε συνεχώς την καλή και υγιή επικοινωνία σας μαζί τους. Από εσάς θα μάθουν πως οι συνάνθρωποί τους έχουν δικαίωμα στην ελευθερία των επιλογών τους ή της διαφορετικότητάς τους  και σε καμία περίπτωση, κανένας άνθρωπος δεν υποχρεούται επ’ ουδενί λόγο να υφίσταται βία, απειλές, εξευτελισμό, απομόνωση ή υποτίμηση.

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΨΩΜΑΣ (p.psomas@conservativegreece.com)

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInPin on PinterestEmail this to someone

2 thoughts on “Διαδίκτυο και κίνδυνοι – Εκφοβισμός”

  1. Πολυ αναλυτικο πολυ κατατοπιστικο και πολυ καλογραμμενο αρθρο. Πιστευω οτι θα προσφερει μεγαλη βοηθεια και σωστη ενημερωση σε γονεις και παιδια. Μπραβο στον αρθρογραφο για την καθαροτητα και την επεξηγηματικοτητα του λογου του!!!!

  2. Η εκπόνηση, η αποδοχή και η παθητική στάση των τρίτων (άλλων παιδιών, γονέων, καθηγητών) απέναντι στο cyber-bulling, αποτελεί θέμα πιο επίκαιρο από ποτέ, με σημαντικές επιπτώσεις στην ψυχολογία και στην αυτοεκτίμηση του αποδέκτη του. Ο αρθρογράφος με πολύ εύστοχο τρόπο μας ενημερώνει για τους τρόπους διεξαγωγής του cyber-bulling , για τους λόγους που χρήζει αντιμετώπισης και για τους τρόπους με τους οποίους μπορεί να αντιμετωπιστεί. Ελπίζω το άρθρο αυτό να βοηθήσει στη μείωση του φαινομένου.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *