Αρχείο κατηγορίας Συνέβη κάποτε…

6 Δεκεμβρίου 1944: η αρχή μιας εποποιίας!

%ce%bc%ce%b1%ce%ba%cf%81%cf%85%ce%b3%ce%b9%ce%ac%ce%bd%ce%bd%ce%b7-%ce%b1%ce%bd%ce%b1%cf%84%ce%bf%ce%bb%ce%b9%ce%ba%ce%b7-%cf%80%ce%bb%ce%b5%cf%85%cf%81%ce%b1Από το πρωί της 5ης Δεκεμβρίου 1944, το ΕΑΜ με τα γυναικόπαιδα συνωστίζονταν στις γύρω παρόδους του κτιρίου του Συντάγματος Μακρυγιάννη. Εκατοντάδες ντουντούκες καλούσαν τον λαό σε συναγερμό, διότι θα ακολουθούσε η «εξολόθρευση των εχθρών του λαού και των προδοτών», οι οποίοι «τρέμοντες δια την τιμωρίαν η οποία τους ανέμενε, είχον κλεισθεί εις το κτίριον των Στρατώνων Μακρυγιάννη». Όσο πλησίαζε το μεσημέρι, ομάδες ενόπλων ΕΛΑΣιτών εμφανίζονταν τριγύρω για να κατασκοπεύσουν τα οχυρωματικά μέτρα, ενώ μόλις σουρούπωσε εμφανίσθηκε μια τεράστια δύναμη ΕΛΑΣιτών η οποία αποτελείτο από δύο συντάγματα του ΕΛΑΣ με βαρύ οπλισμό καθώς και από εφεδρικά τμήματα που είχαν οργανωθεί στις συνοικίες Παγκρατίου, Βύρωνος, Καισαριανής, Γούβας, Καλλιθέας, Νέου Κόσμου, Πετραλώνων, Κατσιποδίου, Δουργουτίου κλπ. Την νύκτα οι δυνάμεις αυτές προωθήθηκαν σε θέσεις γύρω από το Σύνταγμα Μακρυγιάννη. Τα παρατηρητήρια της Χωροφυλακής άκουγαν όλο το βράδυ θορύβους από κινήσεις τροχοφόρων και βαδίσματος μεγάλων ομάδων πεζοπόρων τμημάτων. Ήταν πλέον φανερό ότι πλησίαζε η ώρα της επίθεσης. Ο διοικητής Συνταγματάρχης Γεώργιος Σαμουήλ, κάλεσε τους αξιωματικούς και με παλλόμενη λόγω της συγκίνησης φωνή, τους απηύθυνε τα παρακάτω συγκλονιστικά λόγια:

«Παιδιά μου, σήμερα ή αύριο θα αντιμετωπίσουμε πολυάριθμο, επικίνδυνο και καλά εξοπλισμένο εχθρό, φανατικό στην εγκληματική του ιδεολογία. Πρέπει να αγωνιστούμε όλοι μας με την ίδια αποφασιστικότητα και την ίδια πίστη που επέδειξε το σώμα της Χωροφυλακής από τα παλιά χρόνια μέχρι σήμερα Πιθανόν να υποχρεωθούμε να αμυνθούμε μέχρις εσχάτων και πιθανόν να χρησιμοποιήσωμεν και την λόγχη, ακόμα και να έλθωμεν σώμα με σώμα με τους κομμουνιστές. Η θυσία για την πατρίδα πρέπει να μας εμπνέει και το υπέρτατο χρέος προς την τιμή των όπλων μας, πρέπει να μας οιστρηλατεί. Καμιά ανθρώπινη δύναμη στον κόσμο δεν είναι δυνατόν να μας λυγίσει και να μας υποτάξει, όταν έχουμε μπροστά μας το παράδειγμα των Σουλιωτών και των πολιορκημένων του Μεσολογγίου, που αναγκάστηκαν να τρέφονται και με φύλλα δένδρων ακόμα για να μην παραδοθούν. Η Ελληνική ιστορία είναι γεμάτη από δάκρυα και αίμα, ηρωισμούς και θυσίες. Γι’ αυτό συνεχίζει τον ένδοξο δρόμο της η αθάνατη αυτή φυλή που λάτρεψε την ανδρεία και θεοποίησε την παλικαριά. Δεν θα λογαριάσουμε τον αριθμό των αντιπάλων μας. Τον Οκτώβριο του 1940 το ίδιο πράξαμε. Η ανδρειωμένη ψυχή της φυλής μας δεν λογάριασε τα εκατομμύρια των λογχών του εχθρού, γιατί η παλικαριά δεν μετριέται με τον πήχη, ούτε ζυγίζεται. Δημιουργεί, εξυψώνει και επιτυγχάνει θαύματα. Ο εχθρός δεν πρέπει να καταλάβει το οχυρό μας. «ΔΕΝ ΘΑ ΠΕΡΑΣΟΥΝ». Αυτό είναι το σύνθημα μας, αυτές οι λέξεις πρέπει να σας εμπνέουν και να σας καθοδηγούν»

Στις 5:45 την 6η Δεκεμβρίου 1944 ακούσθηκαν 6 πυροβολισμοί περιστρόφου από κοντινή οικία, οι οποίοι προφανώς αποτελούσαν το σύνθημα της επίθεσης. Σχεδόν αμέσως αντήχησαν οι καμπάνες των γύρω εκκλησιών, σαλπίσματα και αλαλαγμοί. Σε δευτερόλεπτα καταιγισμοί αυτομάτων όπλων και τουφεκιών, εκρήξεις χειροβομβίδων και ομαδικές βολές συγκλόνισαν την ατμόσφαιρα. Η γενική επίθεση των ΕΛΑΣιτών κατά του Συντάγματος Μακρυγιάννη είχε αρχίσει.

%ce%bc%ce%b5%ce%b3%ce%b2%cf%81%ce%b5%cf%84%ce%b1Μέχρι τις 18 Δεκεμβρίου 1944 διεξήχθησαν λυσσαλέες μάχες πέριξ του Συντάγματος Μακρυγιάννη, με τους υπερασπιστές του να παραμένουν ακλόνητοι στις θέσεις τους. Την νύκτα της 18ης προς 19ης Δεκεμβρίου το Σύνταγμα συμμετείχε στην κατάληψη των συνοικιών Κουκακίου και Γαργαρέττας, με αποτέλεσμα να απειληθεί το δυτικό πλευρό των κομμουνιστικών δυνάμεων που ευρίσκοντο ανατολικά της Λεωφόρου Συγγρού. Η τακτική αυτή ακολουθήθηκε από το Σύνταγμα ως τις αρχές Ιανουαρίου 1945 οπότε και εκκαθαρίσθηκε η Αθήνα από τις κομμουνιστικές δυνάμεις.

Στις κρίσιμες αυτές ώρες για την Ελλάδα, τα δύο «φρούρια» της Χωροφυλακής, η Σχολή Χωροφυλακής στην οδό Μεσογείων και το Σύνταγμα Μακρυγιάννη στην ομώνυμη συνοικία, απετέλεσαν τα σημεία στα οποία καταναλώθηκαν και υπέστησαν μεγάλες φθορές οι δυνάμεις του ΕΛΑΣ με αποτέλεσμα να εξασθενήσει η δύναμή τους αλλά και να κερδηθεί πολύτιμος χρόνος ώστε να συρρεύσουν βαρείες βρετανικές δυνάμεις στην Αθήνα. Τα δύο αυτά κτιριακά συγκροτήματα εμπόδισαν τα σχέδια των κομμουνιστών για ταυτόχρονη προέλαση από βορειοανατολικά μέσω Λεωφόρου Κηφισίας και από νοτιοδυτικά, μέσω Λεωφόρου Συγγρού. Η κομμουνιστική εξέγερση του Δεκεμβρίου 1944 πέτυχε την κατάληψη ολόκληρης σχεδόν της Αθήνας, πλην μιας λωρίδας από την Ομόνοια ως το Σύνταγμα. Από του κτιριακού συγκροτήματος Μακρυγιάννη μέχρι της πλατείας Συντάγματος η απόσταση είναι μικρότερη του χιλιομέτρου. Δεν υπήρχε δυνατότητα σοβαρής άμυνας έναντι των ΕΛΑΣιτών στη διαδρομή αυτή, διότι οι μεταξύ Συντάγματος και Στύλων Ολυμπίου Διός πολυκατοικίες, κατά το μεγαλύτερο αριθμό τους είχαν καταληφθεί από αυτούς. Από την άλλη πλευρά προς το ανοικτό πάρκο Ζαππείου και τον Εθνικό Κήπο τα ΕΛΑΣιτικά τάγματα, προστατευμένα και από τα πολυβόλα των απέναντι κατειλημμένων πολυκατοικιών, θα έκαναν «περίπατο» μέχρι τα Παλαιά Ανάκτορα με την πολύ μικρή δύναμη φρουράς που είχε. Επιπρόσθετα οι Άγγλοι είχαν ήδη δηλώσει ότι θα απέσυραν τις δυνάμεις τους προς την παραλία του Φαλήρου και θα διέκοπταν τον αγώνα εάν οι κομμουνιστές έφταναν μέχρι το κέντρο των Αθηνών. Εξ άλλου, το πρώτο πράγμα που θα έκανε το ΕΑΜ όταν θα καταλάμβανε την περιοχή Ανάκτορα – Υπουργείο Εξωτερικών – Ζάππειο – Ξενοδοχείο Μεγάλη Βρετανία – Υπουργείο Εσωτερικών και Ναυτικών, θα ήταν να εγκαθιδρύσει κυβέρνηση «εθνικού συνασπισμού» δήθεν, κομμουνιστική όμως καθαρά με συνεργασία κι άλλων αριστερών στοιχείων. Με αυτόν τον τρόπο λοιπόν θα μπορούσαν να προβάλλουν, ανά τον κόσμο το τετελεσμένο γεγονός της εγκαθίδρυσης στην Ελλάδα εαμικού καθεστώτος. Και τότε δεν θα υπήρχε αμφιβολία ότι η Σοβιετική Ένωση θα την αναγνώριζε ως την «νόμιμη κυβέρνηση του Ελληνικού λαού». Κυριαρχώντας δε η Σοβιετική Ένωση στο Αιγαίο, με τα λιμάνια να καθίστανται μόνιμες και ασφαλείς βάσεις του ρωσικού στόλου, ο κόσμος θα ήταν πολύ διαφορετικός σήμερα.

%ce%bc%ce%b1%ce%ba%cf%81%cf%85%ce%b3%ce%b9%ce%ac%ce%bd%ce%bd%ce%b701Οι απώλειες του Συντάγματος Χωροφυλακής Μακρυγιάννη: Νεκροί Αξιωματικοί: 13, Ανθυπασπιστές: 1, Οπλίτες: 56, Άγγλοι στρατιώτες: 1 Τραυματίες Αξιωματικοί 19 Οπλίτες: 43. Οι απώλειες των δυνάμεων του ΕΛΑΣ είναι άγνωστες.

Οι λεηλασίες ως κόστος ξεπέρασαν το ένα δισεκατομμύριο δραχμές της εποχής και κάηκαν ή ανατινάχθηκαν περισσότερες από 200 οικίες.

 

ΠΗΓΗ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΧΩΡΟΦΥΛΑΚΗΣ 1936-1950 (ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ Β. ΔΑΣΚΑΛΑΚΗ)